Təbabət - Becan.az

Təbabət - Becan.az https://becan.az/ ru Təbabət - Becan.az DataLife Engine TƏBİB-in yeni icraçı direktoru vəzifə islahatlarına başladı https://becan.az/index.php?newsid=5480 https://becan.az/index.php?newsid=5480 Admin Tue, 21 Apr 2026 10:38:49 +0400

TƏBİB-in yeni icraçı direktoru Anar Bayramov kadr dəyişikliklərinə başlayıb.

TƏBİB sədrinin səlahiyyətlərini icra edən Anar İsrafilov tərəfindən cəmi 17 gün əvvəl müşavir vəzifəsinə təyin edilmiş həkim Zeynal Bayramlı işdən azad olunub.

Məlumata əsasən, qurumdakı digər müşavirlərin də ərizələri alınıb.

Məsələ ilə bağlı Bakupost.az-ın sorğusuna qurumun mətbuat xidmətindən cavab verilməyib.

Qeyd edək ki, Anar Bayramov aprelin 17-də TƏBİB-in icraçı direktoru vəzifəsinə təyin edilib.

Onun təyinatı qurumda yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.]]>

Bir stəkan içilsə... - Sadə sağlamlıq resepti

Çində geniş yayılmış sadə bir səhər vərdişi son vaxtlar digər ölkələrdə də maraq doğurur.

Xəbər verilir ki, bir çox çinli günə çox sadə bir addımla başlayır.

Oyandıqdan dərhal sonra bir stəkan ilıq su içir. Suyun temperaturu adətən 30-40 dərəcə arasında olur.

Bu vərdiş heç bir xüsusi hazırlıq tələb etmir və qısa vaxt aparsa da, faydalı hesab olunur. Çində insanlar yalnız səhər deyil, gün ərzində də daha çox ilıq su içməyə üstünlük verirlər. Onların fikrincə, ilıq su orqanizm tərəfindən soyuq sudan daha yaxşı qəbul olunur.

Bu vərdişi dəstəkləyənlər bildirirlər ki, səhər bir stəkan su içmək:

Gecə ərzində itirilən maye balansını bərpa edir, orqanizmi səhər yeməyinə hazırlayır, günün ilk dəqiqələrindən enerji və gümrahlıq hissi yaradır.

Mütəxəssislər qeyd edir ki, gecə yuxusundan sonra bədəndə həqiqətən yüngül maye çatışmazlığı yarana bilər.

Bu vərdişi gündəlik həyata tətbiq etmək isə çox asandır. Oyandıqdan dərhal sonra bir stəkan ilıq su içmək, onu yavaş-yavaş qurtumlarla qəbul etmək və təxminən 10-15 dəqiqə sonra səhər yeməyinə başlamaq tövsiyə olunur.

Suyun dadını daha xoş etmək üçün ona bir neçə damcı limon suyu əlavə etmək də mümkündür.

Becan.az]]> Bir stəkan içilsə... - Sadə sağlamlıq resepti

Çində geniş yayılmış sadə bir səhər vərdişi son vaxtlar digər ölkələrdə də maraq doğurur.

Xəbər verilir ki, bir çox çinli günə çox sadə bir addımla başlayır.

Oyandıqdan dərhal sonra bir stəkan ilıq su içir. Suyun temperaturu adətən 30-40 dərəcə arasında olur.

Bu vərdiş heç bir xüsusi hazırlıq tələb etmir və qısa vaxt aparsa da, faydalı hesab olunur. Çində insanlar yalnız səhər deyil, gün ərzində də daha çox ilıq su içməyə üstünlük verirlər. Onların fikrincə, ilıq su orqanizm tərəfindən soyuq sudan daha yaxşı qəbul olunur.

Bu vərdişi dəstəkləyənlər bildirirlər ki, səhər bir stəkan su içmək:

Gecə ərzində itirilən maye balansını bərpa edir, orqanizmi səhər yeməyinə hazırlayır, günün ilk dəqiqələrindən enerji və gümrahlıq hissi yaradır.

Mütəxəssislər qeyd edir ki, gecə yuxusundan sonra bədəndə həqiqətən yüngül maye çatışmazlığı yarana bilər.

Bu vərdişi gündəlik həyata tətbiq etmək isə çox asandır. Oyandıqdan dərhal sonra bir stəkan ilıq su içmək, onu yavaş-yavaş qurtumlarla qəbul etmək və təxminən 10-15 dəqiqə sonra səhər yeməyinə başlamaq tövsiyə olunur.

Suyun dadını daha xoş etmək üçün ona bir neçə damcı limon suyu əlavə etmək də mümkündür.

Becan.az ]]> Bir stəkan içilsə... - Sadə sağlamlıq resepti

Çində geniş yayılmış sadə bir səhər vərdişi son vaxtlar digər ölkələrdə də maraq doğurur.

Xəbər verilir ki, bir çox çinli günə çox sadə bir addımla başlayır.

Oyandıqdan dərhal sonra bir stəkan ilıq su içir. Suyun temperaturu adətən 30-40 dərəcə arasında olur.

Bu vərdiş heç bir xüsusi hazırlıq tələb etmir və qısa vaxt aparsa da, faydalı hesab olunur. Çində insanlar yalnız səhər deyil, gün ərzində də daha çox ilıq su içməyə üstünlük verirlər. Onların fikrincə, ilıq su orqanizm tərəfindən soyuq sudan daha yaxşı qəbul olunur.

Bu vərdişi dəstəkləyənlər bildirirlər ki, səhər bir stəkan su içmək:

Gecə ərzində itirilən maye balansını bərpa edir, orqanizmi səhər yeməyinə hazırlayır, günün ilk dəqiqələrindən enerji və gümrahlıq hissi yaradır.

Mütəxəssislər qeyd edir ki, gecə yuxusundan sonra bədəndə həqiqətən yüngül maye çatışmazlığı yarana bilər.

Bu vərdişi gündəlik həyata tətbiq etmək isə çox asandır. Oyandıqdan dərhal sonra bir stəkan ilıq su içmək, onu yavaş-yavaş qurtumlarla qəbul etmək və təxminən 10-15 dəqiqə sonra səhər yeməyinə başlamaq tövsiyə olunur.

Suyun dadını daha xoş etmək üçün ona bir neçə damcı limon suyu əlavə etmək də mümkündür.

Becan.az ]]> TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinə birləşdirilə bilər? https://becan.az/index.php?newsid=5396 https://becan.az/index.php?newsid=5396 Admin Thu, 26 Feb 2026 12:26:55 +0400

TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinə birləşdirilə bilər?

Hazırda Səhiyyə Nazirliyində islahatlar aparılır.

Xəbər verilir ki, bunu səhiyyə naziri Teymur Musayev bu gün jurnalistlərə açıqlamasında deyib.

“TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinə birləşdirilə bilərmi?” sualına isə nazir cavab verməyib. O, bu suallara TƏBİB Müşahidə Şurasının cavab verə biləcəyini bildirib.

T.Musayev həmçinin hazırda fəaliyyətinə icazə verilən plastik cərrahlarla bağlı məsələyə də münasibət bildirib. Qeyd edib ki, plastik və estetik əməliyyat üçün icazəsi olan cərrahların sayı 45 nəfərdir. Nazirin sözlərinə görə, bu sahədə vəziyyət düzəlib, icazəli cərrahların sayı ilbəil arta bilər.

Becan.az]]>

TƏBİB-də köklü dəyişikliklər - Zaur Əliyev də gedir, kimlər gələcək?..

TƏBİB-in icraçı direktoru Vüqar Qurbanov vəzifəsindən azad edildikdən sonra səhiyyə sistemində nələrin dəyişəcəyi məsələsi yenidən aktuallaşıb. Hələlik V.Qurbanovun səlahiyyətləri əvvəllər Səhiyyə Nazirliyində çalışmış indi isə qurumun müavini Anar İsrafilova həvalə olunub.

Xəbər verilir ki, bu qərar səhiyyə sistemində gözlənilən geniş struktur dəyişikliklərinin ilk mərhələsi kimi qiymətləndirilir.

TƏBİB necə idarə olunur?

Qanunvericiliyə əsasən, əhalinin sağlamlığının qorunması sahəsində tədbirlərin effektivliyini artırmaq, səhiyyə sisteminin maliyyə dayanıqlığını və vətəndaşların keyfiyyətli tibbi xidmətlərə əlçatanlığını təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Prezidenti 13 may 2022-ci ildə xüsusi Fərman imzalayıb.

Həmin Fərmana görə, TƏBİB-in fəaliyyətinə ümumi rəhbərlik və nəzarət Müşahidə Şurası vasitəsilə həyata keçirilir. Şura sədr və dörd üzvdən ibarətdir və onlar Prezident tərəfindən təyin olunur.

Müşahidə Şurasına aşağıdakı qurumların təmsilçiləri daxildir:
- İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri;
- Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyinin müavini;
- Agentliyin İdarə Heyəti sədrinin müavini;
- Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin müavini.

Yəni, TƏBİB faktiki olaraq bir neçə dövlət qurumunun ortaq nəzarət mexanizmi altında fəaliyyət göstərir. Müşahidə Şurasının üzvləri TƏBİB-in icraçı direktorunu seçir.

Vüqar Qurbanovun işdən çıxarılmasından sonra İdarə heyətində də dəyişiklik gözləniləndir.

Redaksiyaya daxil olan məlumata görə, yaxın günlərdə İdarə Heyətinin özündə də ciddi kadr dəyişiklikləri baş verəcək.

Öncə hazırkı sədr Zaur Əliyevin vəzifədən uzaqlaşdırılacağı, onun yerinə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi nazirinin müavininin gətiriləcəyi bildirilir.

Mənbələr həmçinin qeyd edir ki, bir qədər sonra daha radikal struktur qərarları da gündəmə gələ bilər:
- TƏBİB-in Səhiyyə Nazirliyinə birləşdirilməsi;
- İcbari tibbi sığortanın isə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinə verilməsi.

Qeyd edək ki, Bakupost.az bu ssenari barədə hələ aylar əvvəl yazmışdı.

Nə dəyişəcək?

Ekspertlərin fikrincə, Vüqar Qurbanovun gedişi sadəcə şəxsi kadr dəyişikliyi deyil – bu, səhiyyə idarəçiliyinin yenidən mərkəzləşdirilməsi prosesinin başlanğıcıdır.

Əgər planlaşdırılan birləşmələr reallaşarsa:
- TƏBİB müstəqil qurum statusunu itirə bilər;
- qərarvermə birbaşa nazirliklərə keçəcək;
- icbari tibbi sığorta sosial müdafiə mexanizminin tərkib hissəsinə çevriləcək.

Bu isə həm xəstəxanaların idarə olunmasına, həm maliyyə axınlarına, həm də vətəndaşların tibbi xidmətə çıxış mexanizminə ciddi təsir göstərəcək.(Bakupost.az)]]> TƏBİB-də köklü dəyişikliklər - Zaur Əliyev də gedir, kimlər gələcək?..

TƏBİB-in icraçı direktoru Vüqar Qurbanov vəzifəsindən azad edildikdən sonra səhiyyə sistemində nələrin dəyişəcəyi məsələsi yenidən aktuallaşıb. Hələlik V.Qurbanovun səlahiyyətləri əvvəllər Səhiyyə Nazirliyində çalışmış indi isə qurumun müavini Anar İsrafilova həvalə olunub.

Xəbər verilir ki, bu qərar səhiyyə sistemində gözlənilən geniş struktur dəyişikliklərinin ilk mərhələsi kimi qiymətləndirilir.

TƏBİB necə idarə olunur?

Qanunvericiliyə əsasən, əhalinin sağlamlığının qorunması sahəsində tədbirlərin effektivliyini artırmaq, səhiyyə sisteminin maliyyə dayanıqlığını və vətəndaşların keyfiyyətli tibbi xidmətlərə əlçatanlığını təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Prezidenti 13 may 2022-ci ildə xüsusi Fərman imzalayıb.

Həmin Fərmana görə, TƏBİB-in fəaliyyətinə ümumi rəhbərlik və nəzarət Müşahidə Şurası vasitəsilə həyata keçirilir. Şura sədr və dörd üzvdən ibarətdir və onlar Prezident tərəfindən təyin olunur.

Müşahidə Şurasına aşağıdakı qurumların təmsilçiləri daxildir:
- İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri;
- Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyinin müavini;
- Agentliyin İdarə Heyəti sədrinin müavini;
- Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin müavini.

Yəni, TƏBİB faktiki olaraq bir neçə dövlət qurumunun ortaq nəzarət mexanizmi altında fəaliyyət göstərir. Müşahidə Şurasının üzvləri TƏBİB-in icraçı direktorunu seçir.

Vüqar Qurbanovun işdən çıxarılmasından sonra İdarə heyətində də dəyişiklik gözləniləndir.

Redaksiyaya daxil olan məlumata görə, yaxın günlərdə İdarə Heyətinin özündə də ciddi kadr dəyişiklikləri baş verəcək.

Öncə hazırkı sədr Zaur Əliyevin vəzifədən uzaqlaşdırılacağı, onun yerinə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi nazirinin müavininin gətiriləcəyi bildirilir.

Mənbələr həmçinin qeyd edir ki, bir qədər sonra daha radikal struktur qərarları da gündəmə gələ bilər:
- TƏBİB-in Səhiyyə Nazirliyinə birləşdirilməsi;
- İcbari tibbi sığortanın isə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinə verilməsi.

Qeyd edək ki, Bakupost.az bu ssenari barədə hələ aylar əvvəl yazmışdı.

Nə dəyişəcək?

Ekspertlərin fikrincə, Vüqar Qurbanovun gedişi sadəcə şəxsi kadr dəyişikliyi deyil – bu, səhiyyə idarəçiliyinin yenidən mərkəzləşdirilməsi prosesinin başlanğıcıdır.

Əgər planlaşdırılan birləşmələr reallaşarsa:
- TƏBİB müstəqil qurum statusunu itirə bilər;
- qərarvermə birbaşa nazirliklərə keçəcək;
- icbari tibbi sığorta sosial müdafiə mexanizminin tərkib hissəsinə çevriləcək.

Bu isə həm xəstəxanaların idarə olunmasına, həm maliyyə axınlarına, həm də vətəndaşların tibbi xidmətə çıxış mexanizminə ciddi təsir göstərəcək.(Bakupost.az) ]]> TƏBİB-də köklü dəyişikliklər - Zaur Əliyev də gedir, kimlər gələcək?..

TƏBİB-in icraçı direktoru Vüqar Qurbanov vəzifəsindən azad edildikdən sonra səhiyyə sistemində nələrin dəyişəcəyi məsələsi yenidən aktuallaşıb. Hələlik V.Qurbanovun səlahiyyətləri əvvəllər Səhiyyə Nazirliyində çalışmış indi isə qurumun müavini Anar İsrafilova həvalə olunub.

Xəbər verilir ki, bu qərar səhiyyə sistemində gözlənilən geniş struktur dəyişikliklərinin ilk mərhələsi kimi qiymətləndirilir.

TƏBİB necə idarə olunur?

Qanunvericiliyə əsasən, əhalinin sağlamlığının qorunması sahəsində tədbirlərin effektivliyini artırmaq, səhiyyə sisteminin maliyyə dayanıqlığını və vətəndaşların keyfiyyətli tibbi xidmətlərə əlçatanlığını təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Prezidenti 13 may 2022-ci ildə xüsusi Fərman imzalayıb.

Həmin Fərmana görə, TƏBİB-in fəaliyyətinə ümumi rəhbərlik və nəzarət Müşahidə Şurası vasitəsilə həyata keçirilir. Şura sədr və dörd üzvdən ibarətdir və onlar Prezident tərəfindən təyin olunur.

Müşahidə Şurasına aşağıdakı qurumların təmsilçiləri daxildir:
- İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri;
- Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyinin müavini;
- Agentliyin İdarə Heyəti sədrinin müavini;
- Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin müavini.

Yəni, TƏBİB faktiki olaraq bir neçə dövlət qurumunun ortaq nəzarət mexanizmi altında fəaliyyət göstərir. Müşahidə Şurasının üzvləri TƏBİB-in icraçı direktorunu seçir.

Vüqar Qurbanovun işdən çıxarılmasından sonra İdarə heyətində də dəyişiklik gözləniləndir.

Redaksiyaya daxil olan məlumata görə, yaxın günlərdə İdarə Heyətinin özündə də ciddi kadr dəyişiklikləri baş verəcək.

Öncə hazırkı sədr Zaur Əliyevin vəzifədən uzaqlaşdırılacağı, onun yerinə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi nazirinin müavininin gətiriləcəyi bildirilir.

Mənbələr həmçinin qeyd edir ki, bir qədər sonra daha radikal struktur qərarları da gündəmə gələ bilər:
- TƏBİB-in Səhiyyə Nazirliyinə birləşdirilməsi;
- İcbari tibbi sığortanın isə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinə verilməsi.

Qeyd edək ki, Bakupost.az bu ssenari barədə hələ aylar əvvəl yazmışdı.

Nə dəyişəcək?

Ekspertlərin fikrincə, Vüqar Qurbanovun gedişi sadəcə şəxsi kadr dəyişikliyi deyil – bu, səhiyyə idarəçiliyinin yenidən mərkəzləşdirilməsi prosesinin başlanğıcıdır.

Əgər planlaşdırılan birləşmələr reallaşarsa:
- TƏBİB müstəqil qurum statusunu itirə bilər;
- qərarvermə birbaşa nazirliklərə keçəcək;
- icbari tibbi sığorta sosial müdafiə mexanizminin tərkib hissəsinə çevriləcək.

Bu isə həm xəstəxanaların idarə olunmasına, həm maliyyə axınlarına, həm də vətəndaşların tibbi xidmətə çıxış mexanizminə ciddi təsir göstərəcək.(Bakupost.az) ]]> Səhiyyə sisteminin və 260 milyonun yeyilməsi və Vüqar Qurbanovun çarəsizliyi https://becan.az/index.php?newsid=5377 https://becan.az/index.php?newsid=5377 Admin Tue, 17 Feb 2026 15:21:38 +0400

Səhiyyə sisteminin və 260 milyonun yeyilməsi və Vüqar Qurbanovun çarəsizliyi

Vüqar Qurbanovun vəzifədən azad olunması ilə Azərbaycan səhiyyəsində daha bir mübhəm mərhələ başa çatdı; milyardlarla manatlıq vəsaitin idarə olunduğu, yüz minlərlə insanın taleyinə birbaşa təsir edən bir dövr... bəlkə də başa çatmadı, ağır əməliyyatdan reanimasiyaya köçürüldü.

Vüqar müəllim, əslində, yaxşı insandır, onu yaxından tanıyan hər kəs bunu deyir. Amma yaxşı insan olmaq mürəkkəb bir mexanizmi idarə etmək üçün kifayət etmir.

Əhalinin cibindən çıxan, illik təxminən 3 milyard manatlıq büdcənin böyük bir hissəsinin dövr etdiyi quruma rəhbərlik etmək hər adamın işi deyil. Peşəkarlıq, praktik idarəçilik təcrübəsi, yaxşı komanda və daxili məsuliyyət hissi kimi bir çox faktor lazımdır. Bu yükü daşımaq ömrünü əczaçılıq sahəsində keçirmiş biri üçün asan məsələ deyil.

***

İcbari tibbi sığortaya keçid inqilabi addım sayılır. Düzgün icra olunsaydı, bu model Azərbaycan səhiyyəsini yerdən göyə qaldırardı.
Amma olmadı...

***

Neçə illərdir biz TƏBİB və icbari tibbi sığorta mexanizmi ilə bağlı tənqidi məqalələr dərc edir, ağıllı adamları danışdırır, təkliflər verir, konkret faktlar açıqlayırıq. Qurulan mürəkkəb yeyinti mexanizmlərini açmağa çalışırıq, büdcənin talan edilməsi prosesini təqdim edirik… Həmin faktlara vaxtında baxılsaydı, bizi susdurmaq yolları axtarılmasaydı, problemlər ört-basdır edilməsəydi, bu gün nə yüz milyonlarla ölçülən yeyintilərdən danışardıq, nə səhiyyə bu qədər ağır zərbə alardı, nə də Vüqar müəllimin boynuna düşən yük bu qədər şişərdi.

Təqdim etdiyimiz faktlar araşdırılmadı. Bəlkə də araşdırıldı, amma tənqid düşmənçilik kimi anlaşıldı və bir qrup insanın şəxsi mənafeyi üçün istifadə edildi.

Bizdə qəribə ənənə var: problemi deyəni əzməyə çalışırıq, problem böyüyəndə isə başımıza döyə-döyə təəccüblənirik.

Axı nələrin baş verdiyi çox aydın idi.

Üzdə vəsaitin dövlət xəstəxanalarına yönəldildiyi görünürdü. Əslində isə pul İTS və TƏBİB-dəki bəzi məmurların qurdugu sistemə xərclənirdi. Həmin məmurlar dəbdəbəli həyat qurdu, özlərinə biznesler, əmlaklar, maşınlar və nələr-nələr. Qeyri-şəffaf şəbəkələr formalaşdı və bu “sistemdə” çalışan insanlar əlavə qazanca görə alətə çevrildilər. İTS də TƏBİB-dəki dostların çoxlu özəl klinikaları açıldı. Kağız üzərində milyonlarla qiymətləndirilən avadanlıqlar alındı. Laboratoriyalar açıldı - “Referans” və digər mexanizmlər böyüdü. Analizlərdən böyük pullar qazanmaq üçün müxtəlif hoqqalar verildi. Ən müasir “otkad” sistemi, şıdırğı xəstə alveri… Əsassız xərclər, büdcənin faktiki qəsb olunmasının saat kimi işləyən mexanizmi və.s

Təkcə dövlət zərər görmədi. Özəl sektor da ağır zərbə aldı. Sağlam rəqabət boğuldu. Yüzlərlə mütəxəssis ümidsizliyə sürükləndi. Cəmiyyətlə səhiyyə üz-üzə qoyuldu.

Ona görə də bu gün səhiyyə sisteminin reanimasiyaya salındığını yazırıq, nəbzi zəif döyünür, aparatlar işləyir, amma ruh yoxdur, soyuq palatalarda qorxulu bir sükunət var.

…Bu gün 260 milyonluq yeyintidən danışılır. Amma məsələ təkcə rəqəmlərdə də deyil. Bundan sonra ən peşəkar insanlar belə gəlsə, bu mexanizmi yenidən ayağa qaldırmaq üçün illər lazım olacaq. Dağıtmaq bir neçə qərarla olur, yığmaq isə uzun və ağrılı prosesdir.

Açığı, Vüqar müəllimə bir az acıyıram da. Təcrübəsi və bacarığı çatmayan adamlara belə məsuliyyətli postları həvalə etmək, əslində, onları cinayətə sürükləməkdir. Kaş ki, o da, onu bu posta təyin edənlər də bir az düşünəydilər: səhiyyə eksperiment meydanı deyil. Burada səhvlərin bədəlini xalq öz sağlamlığı ilə ödəyir. Buna görə də səhiyyədə atılan yanlış addımlar hələm-hələm bağışlanmır.

Elçin ZAHİROĞLU]]> Səhiyyə sisteminin və 260 milyonun yeyilməsi və Vüqar Qurbanovun çarəsizliyi

Vüqar Qurbanovun vəzifədən azad olunması ilə Azərbaycan səhiyyəsində daha bir mübhəm mərhələ başa çatdı; milyardlarla manatlıq vəsaitin idarə olunduğu, yüz minlərlə insanın taleyinə birbaşa təsir edən bir dövr... bəlkə də başa çatmadı, ağır əməliyyatdan reanimasiyaya köçürüldü.

Vüqar müəllim, əslində, yaxşı insandır, onu yaxından tanıyan hər kəs bunu deyir. Amma yaxşı insan olmaq mürəkkəb bir mexanizmi idarə etmək üçün kifayət etmir.

Əhalinin cibindən çıxan, illik təxminən 3 milyard manatlıq büdcənin böyük bir hissəsinin dövr etdiyi quruma rəhbərlik etmək hər adamın işi deyil. Peşəkarlıq, praktik idarəçilik təcrübəsi, yaxşı komanda və daxili məsuliyyət hissi kimi bir çox faktor lazımdır. Bu yükü daşımaq ömrünü əczaçılıq sahəsində keçirmiş biri üçün asan məsələ deyil.

***

İcbari tibbi sığortaya keçid inqilabi addım sayılır. Düzgün icra olunsaydı, bu model Azərbaycan səhiyyəsini yerdən göyə qaldırardı.
Amma olmadı...

***

Neçə illərdir biz TƏBİB və icbari tibbi sığorta mexanizmi ilə bağlı tənqidi məqalələr dərc edir, ağıllı adamları danışdırır, təkliflər verir, konkret faktlar açıqlayırıq. Qurulan mürəkkəb yeyinti mexanizmlərini açmağa çalışırıq, büdcənin talan edilməsi prosesini təqdim edirik… Həmin faktlara vaxtında baxılsaydı, bizi susdurmaq yolları axtarılmasaydı, problemlər ört-basdır edilməsəydi, bu gün nə yüz milyonlarla ölçülən yeyintilərdən danışardıq, nə səhiyyə bu qədər ağır zərbə alardı, nə də Vüqar müəllimin boynuna düşən yük bu qədər şişərdi.

Təqdim etdiyimiz faktlar araşdırılmadı. Bəlkə də araşdırıldı, amma tənqid düşmənçilik kimi anlaşıldı və bir qrup insanın şəxsi mənafeyi üçün istifadə edildi.

Bizdə qəribə ənənə var: problemi deyəni əzməyə çalışırıq, problem böyüyəndə isə başımıza döyə-döyə təəccüblənirik.

Axı nələrin baş verdiyi çox aydın idi.

Üzdə vəsaitin dövlət xəstəxanalarına yönəldildiyi görünürdü. Əslində isə pul İTS və TƏBİB-dəki bəzi məmurların qurdugu sistemə xərclənirdi. Həmin məmurlar dəbdəbəli həyat qurdu, özlərinə biznesler, əmlaklar, maşınlar və nələr-nələr. Qeyri-şəffaf şəbəkələr formalaşdı və bu “sistemdə” çalışan insanlar əlavə qazanca görə alətə çevrildilər. İTS də TƏBİB-dəki dostların çoxlu özəl klinikaları açıldı. Kağız üzərində milyonlarla qiymətləndirilən avadanlıqlar alındı. Laboratoriyalar açıldı - “Referans” və digər mexanizmlər böyüdü. Analizlərdən böyük pullar qazanmaq üçün müxtəlif hoqqalar verildi. Ən müasir “otkad” sistemi, şıdırğı xəstə alveri… Əsassız xərclər, büdcənin faktiki qəsb olunmasının saat kimi işləyən mexanizmi və.s

Təkcə dövlət zərər görmədi. Özəl sektor da ağır zərbə aldı. Sağlam rəqabət boğuldu. Yüzlərlə mütəxəssis ümidsizliyə sürükləndi. Cəmiyyətlə səhiyyə üz-üzə qoyuldu.

Ona görə də bu gün səhiyyə sisteminin reanimasiyaya salındığını yazırıq, nəbzi zəif döyünür, aparatlar işləyir, amma ruh yoxdur, soyuq palatalarda qorxulu bir sükunət var.

…Bu gün 260 milyonluq yeyintidən danışılır. Amma məsələ təkcə rəqəmlərdə də deyil. Bundan sonra ən peşəkar insanlar belə gəlsə, bu mexanizmi yenidən ayağa qaldırmaq üçün illər lazım olacaq. Dağıtmaq bir neçə qərarla olur, yığmaq isə uzun və ağrılı prosesdir.

Açığı, Vüqar müəllimə bir az acıyıram da. Təcrübəsi və bacarığı çatmayan adamlara belə məsuliyyətli postları həvalə etmək, əslində, onları cinayətə sürükləməkdir. Kaş ki, o da, onu bu posta təyin edənlər də bir az düşünəydilər: səhiyyə eksperiment meydanı deyil. Burada səhvlərin bədəlini xalq öz sağlamlığı ilə ödəyir. Buna görə də səhiyyədə atılan yanlış addımlar hələm-hələm bağışlanmır.

Elçin ZAHİROĞLU ]]> Səhiyyə sisteminin və 260 milyonun yeyilməsi və Vüqar Qurbanovun çarəsizliyi

Vüqar Qurbanovun vəzifədən azad olunması ilə Azərbaycan səhiyyəsində daha bir mübhəm mərhələ başa çatdı; milyardlarla manatlıq vəsaitin idarə olunduğu, yüz minlərlə insanın taleyinə birbaşa təsir edən bir dövr... bəlkə də başa çatmadı, ağır əməliyyatdan reanimasiyaya köçürüldü.

Vüqar müəllim, əslində, yaxşı insandır, onu yaxından tanıyan hər kəs bunu deyir. Amma yaxşı insan olmaq mürəkkəb bir mexanizmi idarə etmək üçün kifayət etmir.

Əhalinin cibindən çıxan, illik təxminən 3 milyard manatlıq büdcənin böyük bir hissəsinin dövr etdiyi quruma rəhbərlik etmək hər adamın işi deyil. Peşəkarlıq, praktik idarəçilik təcrübəsi, yaxşı komanda və daxili məsuliyyət hissi kimi bir çox faktor lazımdır. Bu yükü daşımaq ömrünü əczaçılıq sahəsində keçirmiş biri üçün asan məsələ deyil.

***

İcbari tibbi sığortaya keçid inqilabi addım sayılır. Düzgün icra olunsaydı, bu model Azərbaycan səhiyyəsini yerdən göyə qaldırardı.
Amma olmadı...

***

Neçə illərdir biz TƏBİB və icbari tibbi sığorta mexanizmi ilə bağlı tənqidi məqalələr dərc edir, ağıllı adamları danışdırır, təkliflər verir, konkret faktlar açıqlayırıq. Qurulan mürəkkəb yeyinti mexanizmlərini açmağa çalışırıq, büdcənin talan edilməsi prosesini təqdim edirik… Həmin faktlara vaxtında baxılsaydı, bizi susdurmaq yolları axtarılmasaydı, problemlər ört-basdır edilməsəydi, bu gün nə yüz milyonlarla ölçülən yeyintilərdən danışardıq, nə səhiyyə bu qədər ağır zərbə alardı, nə də Vüqar müəllimin boynuna düşən yük bu qədər şişərdi.

Təqdim etdiyimiz faktlar araşdırılmadı. Bəlkə də araşdırıldı, amma tənqid düşmənçilik kimi anlaşıldı və bir qrup insanın şəxsi mənafeyi üçün istifadə edildi.

Bizdə qəribə ənənə var: problemi deyəni əzməyə çalışırıq, problem böyüyəndə isə başımıza döyə-döyə təəccüblənirik.

Axı nələrin baş verdiyi çox aydın idi.

Üzdə vəsaitin dövlət xəstəxanalarına yönəldildiyi görünürdü. Əslində isə pul İTS və TƏBİB-dəki bəzi məmurların qurdugu sistemə xərclənirdi. Həmin məmurlar dəbdəbəli həyat qurdu, özlərinə biznesler, əmlaklar, maşınlar və nələr-nələr. Qeyri-şəffaf şəbəkələr formalaşdı və bu “sistemdə” çalışan insanlar əlavə qazanca görə alətə çevrildilər. İTS də TƏBİB-dəki dostların çoxlu özəl klinikaları açıldı. Kağız üzərində milyonlarla qiymətləndirilən avadanlıqlar alındı. Laboratoriyalar açıldı - “Referans” və digər mexanizmlər böyüdü. Analizlərdən böyük pullar qazanmaq üçün müxtəlif hoqqalar verildi. Ən müasir “otkad” sistemi, şıdırğı xəstə alveri… Əsassız xərclər, büdcənin faktiki qəsb olunmasının saat kimi işləyən mexanizmi və.s

Təkcə dövlət zərər görmədi. Özəl sektor da ağır zərbə aldı. Sağlam rəqabət boğuldu. Yüzlərlə mütəxəssis ümidsizliyə sürükləndi. Cəmiyyətlə səhiyyə üz-üzə qoyuldu.

Ona görə də bu gün səhiyyə sisteminin reanimasiyaya salındığını yazırıq, nəbzi zəif döyünür, aparatlar işləyir, amma ruh yoxdur, soyuq palatalarda qorxulu bir sükunət var.

…Bu gün 260 milyonluq yeyintidən danışılır. Amma məsələ təkcə rəqəmlərdə də deyil. Bundan sonra ən peşəkar insanlar belə gəlsə, bu mexanizmi yenidən ayağa qaldırmaq üçün illər lazım olacaq. Dağıtmaq bir neçə qərarla olur, yığmaq isə uzun və ağrılı prosesdir.

Açığı, Vüqar müəllimə bir az acıyıram da. Təcrübəsi və bacarığı çatmayan adamlara belə məsuliyyətli postları həvalə etmək, əslində, onları cinayətə sürükləməkdir. Kaş ki, o da, onu bu posta təyin edənlər də bir az düşünəydilər: səhiyyə eksperiment meydanı deyil. Burada səhvlərin bədəlini xalq öz sağlamlığı ilə ödəyir. Buna görə də səhiyyədə atılan yanlış addımlar hələm-hələm bağışlanmır.

Elçin ZAHİROĞLU ]]> Həm şəfalı, həm də gəlirli bitki... https://becan.az/index.php?newsid=5323 https://becan.az/index.php?newsid=5323 Admin Mon, 19 Jan 2026 11:42:31 +0400

Dünya şöhrətli kulinarlar və qidalanma mütəxəssisləri tərəfindən təsdiqlənən qara qarağat (siyah frenk üzümü) artıq təkcə mətbəxlərin deyil, investorların da yeni sevimlisi olub. Bu möcüzəvi meyvə həm sağlamlıq, həm də iqtisadi gəlir baxımından rekord qırır.

Xəbər verilir ki, Amerikanın "Mayo Klinik" kimi nüfuzlu tibb qurumlarının araşdırmasına görə, qara qarağat C vitamini miqdarına görə portağalı ikiqat geridə qoyur:

Bir fincan qara qarağatda 203 milliqram C vitamini var.

Bu, bir yetkin insanın gündəlik ehtiyacından iki dəfə çoxdur.

Qara qarağat buğda və ya qarğıdalı kimi ənənəvi məhsullarla müqayisədə sahə vahidinə görə (metr kvadrat) daha çox gəlir gətirir:

Bu meyvə təkcə qida deyil, həm də əczaçılıq, kosmetika və ətriyyat sektorunda sürətlə satılır.

Düzgün qulluq edildikdə bir dekardan (1000 m²) 2,5 tona qədər məhsul almaq mümkündür.

Bu bitkinin ən böyük üstünlüklərindən biri də soyuğa qarşı inanılmaz müqavimətidir. O, mənfi 30 dərəcəyə qədər şaxtaya dözə bilir. Bu xüsusiyyəti iqlim risklərini minimuma endirir və onu sərin bölgələr (məsələn Azərbaycan üçün dağlıq rayonlar) üçün ideal məhsula çevirir.

Becan.az]]> Həm şəfalı, həm də gəlirli bitki...

TƏBİB və Səhiyyə Nazirliyi birləşdiriləcək?

"Bu qurumlar yaranıb, yeniliklər edilib. Əgər təkmilləşməyə ehtiyac olacaqsa, bu, cənab Prezidentin səlahiyyətlərinə aid olan məsələdir".

Bunu "Unikal"a açıqlamasında deputat Siyavuş Novruzov TƏBİB və Səhiyyə Nazirliyinin birləşdirilməsi ehtimalından danışarkən deyib.

Deputat bildirib ki, bununla bağlı hökumət, dövlət hər hansısa qərar verəcək:

"Dövlət strukturlarında islahatlar gedir. Həmçinin, regional sahədə də islahatların aparılması ilə bağlı müxtəlif təkliflər irəli sürülür. Hesab edirəm ki, bunlar hamısı kompleks şəkildə öz həllini tapacaq".]]> TƏBİB və Səhiyyə Nazirliyi birləşdiriləcək?

"Bu qurumlar yaranıb, yeniliklər edilib. Əgər təkmilləşməyə ehtiyac olacaqsa, bu, cənab Prezidentin səlahiyyətlərinə aid olan məsələdir".

Bunu "Unikal"a açıqlamasında deputat Siyavuş Novruzov TƏBİB və Səhiyyə Nazirliyinin birləşdirilməsi ehtimalından danışarkən deyib.

Deputat bildirib ki, bununla bağlı hökumət, dövlət hər hansısa qərar verəcək:

"Dövlət strukturlarında islahatlar gedir. Həmçinin, regional sahədə də islahatların aparılması ilə bağlı müxtəlif təkliflər irəli sürülür. Hesab edirəm ki, bunlar hamısı kompleks şəkildə öz həllini tapacaq". ]]> TƏBİB və Səhiyyə Nazirliyi birləşdiriləcək?

"Bu qurumlar yaranıb, yeniliklər edilib. Əgər təkmilləşməyə ehtiyac olacaqsa, bu, cənab Prezidentin səlahiyyətlərinə aid olan məsələdir".

Bunu "Unikal"a açıqlamasında deputat Siyavuş Novruzov TƏBİB və Səhiyyə Nazirliyinin birləşdirilməsi ehtimalından danışarkən deyib.

Deputat bildirib ki, bununla bağlı hökumət, dövlət hər hansısa qərar verəcək:

"Dövlət strukturlarında islahatlar gedir. Həmçinin, regional sahədə də islahatların aparılması ilə bağlı müxtəlif təkliflər irəli sürülür. Hesab edirəm ki, bunlar hamısı kompleks şəkildə öz həllini tapacaq". ]]> Çox çay içmək anemiya yaradır https://becan.az/index.php?newsid=5159 https://becan.az/index.php?newsid=5159 Admin Tue, 26 Aug 2025 13:10:54 +0400

Canan Karatay son vaxtlar artan qan azlığı ilə bağlı mühüm açıqlamalar verib. O, həmçinin yeməkdən sonra çaydan uzaq durmağın vacibliyini vurğulayıb.

Xəbər verilir ki, türkiyəli prof. dr. Canan Karatay xroniki halsızlıq, baş ağrıları, yuxululuğun səbəblərini açıqlayıb.

Sağlamlıq sahəsində təəccüblü açıqlamaları ilə tanınan Prof.Dr.Canan Karatay yeməkdən sonra çay içməyin zərərli təsirlərini də müzakirə edib. Karatay çayın dəmirin udulmasına maneə törətdiyini və qan azlığına səbəb olduğunu bildirib.

Karatay bu gün bir çox insanın halsızlıq, baş ağrısı, yuxululuq kimi şikayətlərlə qarşılaşdığını bildirib. Bu şikayətlərin kökündə qan azlığının olduğunu vurğulayan Karatay, "Qanazlığı pandemiyaya çevrilib", - deyib.

Karatay anemiyanın bir çox səbəbi olduğunu açıqlayıb. O, bildirib ki, bunlardan biri də qlütendir.

Karatay qəza, əməliyyat və ya doğuş zamanı qan itkisinin də qan azlığına səbəb ola biləcəyini xatırladıb. O, qanazlığının əlamətlərini belə sadalayıb:

"Zəiflik, yuxusuzluq, yorğunluq, tez-tez xəstəliklər. Anemiya həm də immunitet sistemini zəiflədir".

Karatay anemiyanın qarşısının alınmasında qidalanmanın əhəmiyyətini vurğulayıb. O bildirib ki, yeməkdən sonra çay içmək dəmirin sorulmasını pozur və qan azlığını kəskinləşdirir. Karatay çayın qırmızı ətin tərkibində olan dəmiri məhv etdiyini bildirib.

Çay yerinə su, ayran və ya kefir kimi içkilərin seçilməsini tövsiyə edən Karatay, çayın yeməkdən ən az iki saat sonra içilməsi lazım olduğunu və yeməkdən sonra qətiliklə içilməməsi lazım olduğunu qeyd edib.(medicina.az)]]> Çox çay içmək anemiya yaradır

TƏBİB bu məlumatları da elektronlaşdırdı

İcbari Tibbi Sığortanın, TƏBİB və İnnovasiya və Rəqəmsal İnkişaf Agentliyinin birgə əməkdaşlığı nəticəsində “mygov” platformasına xəstəlik tarixçəsi (epikriz) məlumatları inteqrasiya olunub.

TƏBİB-dən verilən məlumata görə, vətəndaşlar bu bölmədə anamnestik məlumatlar, müayinələrin nəticələri, diaqnozlar, tətbiq edilmiş müalicə tədbirləri və tibbi tövsiyələrlə tanış ola, həmçinin həmin məlumatları yükləyə bilərlər.

Qeyd edək ki, bu məlumata veb sayt üzərindən “Tibb məlumatlarım” bölməsi, mobil tətbiqdə isə “Sağlamlıq” kateqoriyası vasitəsilə rahat şəkildə çıxış imkanı mövcuddur.

Becan.az]]> TƏBİB bu məlumatları da elektronlaşdırdı

İcbari Tibbi Sığortanın, TƏBİB və İnnovasiya və Rəqəmsal İnkişaf Agentliyinin birgə əməkdaşlığı nəticəsində “mygov” platformasına xəstəlik tarixçəsi (epikriz) məlumatları inteqrasiya olunub.

TƏBİB-dən verilən məlumata görə, vətəndaşlar bu bölmədə anamnestik məlumatlar, müayinələrin nəticələri, diaqnozlar, tətbiq edilmiş müalicə tədbirləri və tibbi tövsiyələrlə tanış ola, həmçinin həmin məlumatları yükləyə bilərlər.

Qeyd edək ki, bu məlumata veb sayt üzərindən “Tibb məlumatlarım” bölməsi, mobil tətbiqdə isə “Sağlamlıq” kateqoriyası vasitəsilə rahat şəkildə çıxış imkanı mövcuddur.

Becan.az ]]> TƏBİB bu məlumatları da elektronlaşdırdı

İcbari Tibbi Sığortanın, TƏBİB və İnnovasiya və Rəqəmsal İnkişaf Agentliyinin birgə əməkdaşlığı nəticəsində “mygov” platformasına xəstəlik tarixçəsi (epikriz) məlumatları inteqrasiya olunub.

TƏBİB-dən verilən məlumata görə, vətəndaşlar bu bölmədə anamnestik məlumatlar, müayinələrin nəticələri, diaqnozlar, tətbiq edilmiş müalicə tədbirləri və tibbi tövsiyələrlə tanış ola, həmçinin həmin məlumatları yükləyə bilərlər.

Qeyd edək ki, bu məlumata veb sayt üzərindən “Tibb məlumatlarım” bölməsi, mobil tətbiqdə isə “Sağlamlıq” kateqoriyası vasitəsilə rahat şəkildə çıxış imkanı mövcuddur.

Becan.az ]]> Tibbi Sığorta və TƏBİB-lə bağlı dəhşətli faktlar - Təsdiqləndi https://becan.az/index.php?newsid=5128 https://becan.az/index.php?newsid=5128 Admin Tue, 05 Aug 2025 22:40:33 +0400

Tibbi Sığorta və TƏBİB-lə bağlı dəhşətli faktlar - Təsdiqləndi

2021-ci ildən İcbari Tibbi Sığortanın bütün ölkə ərazisində tətbiqinə başlanılıb.

Axar.az xəbər verir ki, müəyyən istisnaları nəzərə almasaq, ümumən əhali bu prosesdən razıdır:

Birincisi, bu, müxtəlif xəstəliklərdən əziyyət çəkən insanların vaxtında müayinə və müalicəsinə imkan yaradır, xərclər dövlət tərəfindən qarşılanır. Təbii ki, bu sistem səhiyyə xərclərinin yüksək olduğu ölkədə aztəminatlı əhali üçün şans kimi dəyərləndirilə bilər.

İkincisi, zaman-zaman İcbari Tibbi Sığortanın xidmətlər zərfi genişləndirilir, bu da təbii olaraq, bu xidmətdən istifadənin əlçatanlığını, onun əhatə dairəsini genişləndirir.

Əlbəttə, bütün bunlar yaxşı haldır. Amma İTS-in tətbiqi zamanı bir sıra nöqsanlara da yol verilir ki, bu, yalnız səhiyyə xidmətinin deyil, bütövlükdə cəmiyyətin maraqlarına zərbə vurur. Söhbət İTS və TƏBİB-in yaratdığı monopoliyadan gedir:

a) İTS-ə ayrılan vəsaitlərdən yalnız bəlli klinikaların yararlanmasına yol açılır;

b) özəl tibbi xidmət sahəsində rəqabət mühitinin pozulmasına, ayrı-seçkiliyə, İTS-dən pasiyent qəbul edə bilməyən özəl klinikaların müflis olması və sıradan çıxmasına səbəb olur;

c) dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitlərin məqsədli şəkildə seçilmiş klinikalara yönləndirilməsi nəticəsində İTS və TƏBİB sistemində yüksək vəzifə tutan məmurların korrupsiyalaşmasına, fantastik məbləğlər əldə etməsinə şərait yaranır...

Elə bir neçə ay əvvəl saytımızda “Xəstələr niyə eyni klinikalara yönləndirilir? – İnfantil səhiyyənin səbəbkarları” başlıqlı yazıda da bu problemdən bəhs olunurdu. Yazıda icbari tibbi sığortaya ayrılan böyük məbləğlərin bölüşdürülməsi uğrunda mübarizənin daha açıq müstəviyə keçdiyi, sığorta ilə müalicə alan və ya əməliyyat olunan xəstələrin yalnız bəlli, həm də İTS və TƏBİB sistemində müəyyən şəxslərə məxsus klinikalara yönləndirildiyi vurğulanırdı. Həmçinin yazıda İTS vəsaitlərinin kimlər tərəfindən və hansı klinikalara yönləndirildiyi barədə də ətraflı bəhs olunmuşdu.

Bu günlərdə isə Hesablama Palatasının İcbari Tibbi Sığorta Fondunda apardığı auditin nəticələri Bakupost.az-ın xeyli əvvəl irəli sürdüyü iddiaları bir daha təsdiq edir. Belə ki, Palatanın İcbari Tibbi Sığorta Fondunun 2023-2024-cü illərdəki gəlir və xərclərinin icrasının, eləcə də sərbəst vəsaitinin idarə olunmasına dair hesabatında açıq-aydın qeyd olunur ki, bu dövr ərzində bahalı əməliyyatlar özəl klinikalara ötürülüb.

Bu barədə bir qədər sonra və daha ətraflı bəhs edəcəyik... Hələliksə hesabat barədə bir neçə kəlmə:

Öncə qeyd edək ki, Hesablama Palatasının hesabatı əhatəliliyi ilə diqqəti cəlb edir. Qurum yalnız audit aparmaqla kifayətlənməyib, onun geniş analitik təhlilini də təqdim edib.

Digər diqqət çəkən məqamlar isə mənimsəmələrin fantastik olması və yalnız tibbi sığorta deyil, ən müxtəlif prosedur və əməliyyatlar zamanı maliyyə pozuntularına yol verilməsidir.

Onu da vurğulayaq ki, audit obyektləri kimi Fondun vəsaitlərini idarə edən İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi, eləcə də Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin (TƏBİB) tabeliyində olan tibb müəssisələrinin təchizatı, təmiri və s. istiqamətdə tədbirləri həyata keçirən İnnovasiya və Təchizat Mərkəzi müəyyən edilib.

Adıçəkilən qurumlar tərtəfindən təqdim olunmuş illik hesabatların auditi İTS və TƏBİB tərəfindən hesabatlılığın düzgün təşkil edilməməsi nəticəsində Fondun gəlir və xərclərinin, bununla da icmal büdcənin müvafiq parametrlərinin təhrifini müəyyən edib. Belə ki, gəlirlərin icrası ilə bağlı göstəricilər tam nəzərə alınmayıb, əvvəlki illərə dair bəzi istiqamətlər üzrə xərclər və öhdəliklər hesabatda doğru-düzgün əks olunmayıb.

Həmçinin son iki il ərzində Fondun büdcəsinə nəzərdə tutulmayan istiqamətlərdən vəsait daxil olub, eləcə də qanunsuz olaraq müxtəlif istiqamətlərə vəsait yönəldilib. Bəzi sahələrə isə nəzərdə tutulduğundan artıq vəsait xərclənib. Bu əməliyyatlar zamanı qanunvericiliyin tələbləri açıq-aşkar pozulub. Maraqlıdır, bu cür özbaşına qərarların arxasında hansı niyyət dayanıb? Söhbət maliyyədən gedirsə, yəqin ki, əlavə şərhə ehtiyac yoxdur.

Amma bunlar adıçəkilən qurumların son iki ildə yol verdiyi nöqsan və qanunsuzluqların cüzi bir hissəsidir. Belə ki, əvvəlki illərdə istifadə olunmayan vəsaitlərin 2023-2024-cü ilin xərclərinə yönəldilməsi nəzərdə tutulsa da, bu da icra edilməyib. Əvvəlki illərdə formalaşmış gəlirlər isə dövlət gəlirləri kimi uçota düşməyib. Ümumiyyətlə, hesabatdan aydın olur ki, bu qurumlarda nəzarət, hesabatlılıq çox bərbad vəziyyətdədir. Mənzərənin aydın olması üçün bir faktı qeyd edəcəyik: Fondun 2021-ci il üçün maliyyə hesabatı nə az, nə çox, düz 4 ildən sonra - 2025-ci ilin may ayında kənar auditdən rəy alınmaqla təqdim olunub.

Əhalinin sığortalanmasına ayrılan vəsaitlərə gəlincə, audit zamanı burada da qanun pozuntuları aşkarlanıb. Bu vəsaitlər proqnozlaşdırılan zaman əhalinin sayının rəsmi statistik məlumatlarla uyğunluq təşkil etmədiyi üzə çıxarılıb.

Daha bir problem icbari tibbi sığorta haqqının adambaşına düşən məbləğinin necə müəyyən olunması ilə bağlıdır? Bu məbləğ hansı mexanizmlə, hansı hüquqi aktlar və sənədlər əsasında formalaşdırılır? Nə İTS, nə də TƏBİB bununla bağlı Hesablama Palatasına məlumat təqdim etməyiblər. Maraqlıdır, deyilmi? 5 ildir ki, icbari sığorta ilə məşğul olan qurumlar sığorta haqqını necə müəyyən etdiyini açıqlaya bilmir.

Gəlirlərin idarə olunmasındakı səriştəsizlik özünü xərclərin müəyyən edilməsi və icrasında da göstərib. Belə ki, İTS və TƏBİB-in hesablatlarında 2023-2024-cü illər üçün 2 milyon 393,2 min manat və 2 milyon 850,3 min manat xərc nəzərdə tutulub. Ancaq bu vəsaitlərin 81,1% və 78,5%-i icra olunub.

2023-cü ilin may ayına qədər TƏBİB Agentliyin yaratdığı və tabeliyinə verilən dövlət səhiyyə sisteminə daxil olan tibb müəssisələrinin idarə edilməsini və bu sahədə nəzarəti həyata keçirən qurum kimi təyin edilib. Son illərdə isə inzibati islahatlar aparılaraq TƏBİB müstəqil bir qurum kimi müəyyənləşdirilib. Ancaq buna baxmayaraq, Agentliyin saxlanma xərclərinin 2%-lik yuxarı həddi dəyişməz qalıb. Yəni TƏBİB müstəqilləşdikdən sonra da Agentliyin saxlanılması üçün əvvəlki qədər vəsait ayırılıb.

Hesablama Palatasının açıqlamasında o da qeyd olunur ki, qanunvericiliyin tələblərinin düzgün tətbiq olunmaması vergi və icbari ödənişlərin təkrar nəzərə alınmasına səbəb olub. Nəticədə tibbi xidmətlərin tarifləri 26% çox hesablanıb. İstifadə olunan avadanlıqların dəyəri isə bir sıra hallarda alış qiymətlərindən daha yüksək göstərilib. Bəzi tibbi məsrəflər isə tariflərdə təkrar nəzərə alınıb. Bu da öz növbəsində, bəzi xidmətlər üzrə tariflərin artımına səbəb olub.

İndisə gələk icbari tibbi sığorta vəsaitlərinin bəlli klinikalara yönəldilməsi məsələsinə. Toplanmış audit sübutları ilə, eləcə də bir neçə tibb müəssisəsində aparılan yoxlamalar TƏBİB-in tabeliyində olan tibb müəssisələrinin maliyyələşmə mexanizminin sığorta prinsiplərinə uyğun təşkil edilmədiyini aşkara çıxarıb. Beləliklə, aydın olub ki, 2023-2024-cü illərdə cərrahiyə əməliyyatların, xüsusilə dəyəri daha yüksək olan əməliyyatların əsas hissəsi, o cümlədən dəyəri 5000 manat və ondan artıq olan əməliyyatların 90%-dən çoxu özəl tibb müəssisələrində icra edilib:

“Agentliklə özəl tibb müəssisələri arasında bağlanılmış müqaviləyə əsasən tibb müəssisəsi göndəriş vərəqəsi olduğu hallarda sığortaolunanlara Xidmətlər Zərfində nəzərdə tutulmuş tibbi xidmətləri göstərmək hüququna malikdir. Audit olunan illərdə tibb müəssisəsinə vətəndaşlar tərəfindən müayinə və müalicə üçün birbaşa müraciət olunduğu və müvafiq göndəriş verilmədiyi halda Agentlik 14 sayda tibb müəssisəsinə 2 ildə 4 milyon 273,6 min manat vəsait ödəyib". Maraqlıdır, göndəriş verilmədiyi halda, bu qədər vəsait niyə və hansı əsasla ayrılıb?

Adıçəkilən qurumlarda satınalmalar məsələsi ilə də bağlı ciddi nöqsanlar aşkarlanıb. Maraqlıdır ki, iki ilin yekununa görə, satınalmaların 70%-i ilin son iki rübündə keçirilib. Olmaya, xərclər həddən çox nəzərdə tutulduğundan ilk 6 aydan sonra rəhbərlik xeyli artıq vəsiat qaldığını görüncə, onu necə “icra etmək” barədə düşünüb və satınalmaların həyata keçirilməsi qərara alınıb?

O da maraqlıdır ki, 2 ildə 277 satınalma keçirilib, həmin satınalmalar nəticəsində 757 136,3 min manat dəyərində müqavilə bağlanılıb. Bütün satınalmaların 43%-i bir mənbədən keçirilsə də, bağlanmış müqavilə məbləğinin cəmi 6,7%-i bu satınalma metodunun payına düşüb. Yəqin ki, burada da geniş şərhə ehtiyac yoxdur.

Çünki satınalmaların planlanması, satınalma prosedurları və satınalmaların il daxilində rüblər üzrə bölgüsündə yol verilmiş nöqsanlar, alınmış malların sifarişçiyə vaxtında çatdırılmaması, bağlanmış müqavilələrin icra faizlərinin bəzən çox aşağı olması, anbarda mal qalıqları olduğu halda həmin malların təkrar alışı, həmçinin 1 il ərzində eyni məhsulun eyni şirkətdən müxtəlif qiymətlərə, həm də real qiymətindən baha alınması özlüyündə çox mətləblərdən xəbər verir.

Maraqlıdır, üzə çıxarılan və hüquqi məsuliyyət yaradan bu cür ciddi pozuntularla bağlı tədbirlər görüləcəkmi?]]> Tibbi Sığorta və TƏBİB-lə bağlı dəhşətli faktlar - Təsdiqləndi

2021-ci ildən İcbari Tibbi Sığortanın bütün ölkə ərazisində tətbiqinə başlanılıb.

Axar.az xəbər verir ki, müəyyən istisnaları nəzərə almasaq, ümumən əhali bu prosesdən razıdır:

Birincisi, bu, müxtəlif xəstəliklərdən əziyyət çəkən insanların vaxtında müayinə və müalicəsinə imkan yaradır, xərclər dövlət tərəfindən qarşılanır. Təbii ki, bu sistem səhiyyə xərclərinin yüksək olduğu ölkədə aztəminatlı əhali üçün şans kimi dəyərləndirilə bilər.

İkincisi, zaman-zaman İcbari Tibbi Sığortanın xidmətlər zərfi genişləndirilir, bu da təbii olaraq, bu xidmətdən istifadənin əlçatanlığını, onun əhatə dairəsini genişləndirir.

Əlbəttə, bütün bunlar yaxşı haldır. Amma İTS-in tətbiqi zamanı bir sıra nöqsanlara da yol verilir ki, bu, yalnız səhiyyə xidmətinin deyil, bütövlükdə cəmiyyətin maraqlarına zərbə vurur. Söhbət İTS və TƏBİB-in yaratdığı monopoliyadan gedir:

a) İTS-ə ayrılan vəsaitlərdən yalnız bəlli klinikaların yararlanmasına yol açılır;

b) özəl tibbi xidmət sahəsində rəqabət mühitinin pozulmasına, ayrı-seçkiliyə, İTS-dən pasiyent qəbul edə bilməyən özəl klinikaların müflis olması və sıradan çıxmasına səbəb olur;

c) dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitlərin məqsədli şəkildə seçilmiş klinikalara yönləndirilməsi nəticəsində İTS və TƏBİB sistemində yüksək vəzifə tutan məmurların korrupsiyalaşmasına, fantastik məbləğlər əldə etməsinə şərait yaranır...

Elə bir neçə ay əvvəl saytımızda “Xəstələr niyə eyni klinikalara yönləndirilir? – İnfantil səhiyyənin səbəbkarları” başlıqlı yazıda da bu problemdən bəhs olunurdu. Yazıda icbari tibbi sığortaya ayrılan böyük məbləğlərin bölüşdürülməsi uğrunda mübarizənin daha açıq müstəviyə keçdiyi, sığorta ilə müalicə alan və ya əməliyyat olunan xəstələrin yalnız bəlli, həm də İTS və TƏBİB sistemində müəyyən şəxslərə məxsus klinikalara yönləndirildiyi vurğulanırdı. Həmçinin yazıda İTS vəsaitlərinin kimlər tərəfindən və hansı klinikalara yönləndirildiyi barədə də ətraflı bəhs olunmuşdu.

Bu günlərdə isə Hesablama Palatasının İcbari Tibbi Sığorta Fondunda apardığı auditin nəticələri Bakupost.az-ın xeyli əvvəl irəli sürdüyü iddiaları bir daha təsdiq edir. Belə ki, Palatanın İcbari Tibbi Sığorta Fondunun 2023-2024-cü illərdəki gəlir və xərclərinin icrasının, eləcə də sərbəst vəsaitinin idarə olunmasına dair hesabatında açıq-aydın qeyd olunur ki, bu dövr ərzində bahalı əməliyyatlar özəl klinikalara ötürülüb.

Bu barədə bir qədər sonra və daha ətraflı bəhs edəcəyik... Hələliksə hesabat barədə bir neçə kəlmə:

Öncə qeyd edək ki, Hesablama Palatasının hesabatı əhatəliliyi ilə diqqəti cəlb edir. Qurum yalnız audit aparmaqla kifayətlənməyib, onun geniş analitik təhlilini də təqdim edib.

Digər diqqət çəkən məqamlar isə mənimsəmələrin fantastik olması və yalnız tibbi sığorta deyil, ən müxtəlif prosedur və əməliyyatlar zamanı maliyyə pozuntularına yol verilməsidir.

Onu da vurğulayaq ki, audit obyektləri kimi Fondun vəsaitlərini idarə edən İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi, eləcə də Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin (TƏBİB) tabeliyində olan tibb müəssisələrinin təchizatı, təmiri və s. istiqamətdə tədbirləri həyata keçirən İnnovasiya və Təchizat Mərkəzi müəyyən edilib.

Adıçəkilən qurumlar tərtəfindən təqdim olunmuş illik hesabatların auditi İTS və TƏBİB tərəfindən hesabatlılığın düzgün təşkil edilməməsi nəticəsində Fondun gəlir və xərclərinin, bununla da icmal büdcənin müvafiq parametrlərinin təhrifini müəyyən edib. Belə ki, gəlirlərin icrası ilə bağlı göstəricilər tam nəzərə alınmayıb, əvvəlki illərə dair bəzi istiqamətlər üzrə xərclər və öhdəliklər hesabatda doğru-düzgün əks olunmayıb.

Həmçinin son iki il ərzində Fondun büdcəsinə nəzərdə tutulmayan istiqamətlərdən vəsait daxil olub, eləcə də qanunsuz olaraq müxtəlif istiqamətlərə vəsait yönəldilib. Bəzi sahələrə isə nəzərdə tutulduğundan artıq vəsait xərclənib. Bu əməliyyatlar zamanı qanunvericiliyin tələbləri açıq-aşkar pozulub. Maraqlıdır, bu cür özbaşına qərarların arxasında hansı niyyət dayanıb? Söhbət maliyyədən gedirsə, yəqin ki, əlavə şərhə ehtiyac yoxdur.

Amma bunlar adıçəkilən qurumların son iki ildə yol verdiyi nöqsan və qanunsuzluqların cüzi bir hissəsidir. Belə ki, əvvəlki illərdə istifadə olunmayan vəsaitlərin 2023-2024-cü ilin xərclərinə yönəldilməsi nəzərdə tutulsa da, bu da icra edilməyib. Əvvəlki illərdə formalaşmış gəlirlər isə dövlət gəlirləri kimi uçota düşməyib. Ümumiyyətlə, hesabatdan aydın olur ki, bu qurumlarda nəzarət, hesabatlılıq çox bərbad vəziyyətdədir. Mənzərənin aydın olması üçün bir faktı qeyd edəcəyik: Fondun 2021-ci il üçün maliyyə hesabatı nə az, nə çox, düz 4 ildən sonra - 2025-ci ilin may ayında kənar auditdən rəy alınmaqla təqdim olunub.

Əhalinin sığortalanmasına ayrılan vəsaitlərə gəlincə, audit zamanı burada da qanun pozuntuları aşkarlanıb. Bu vəsaitlər proqnozlaşdırılan zaman əhalinin sayının rəsmi statistik məlumatlarla uyğunluq təşkil etmədiyi üzə çıxarılıb.

Daha bir problem icbari tibbi sığorta haqqının adambaşına düşən məbləğinin necə müəyyən olunması ilə bağlıdır? Bu məbləğ hansı mexanizmlə, hansı hüquqi aktlar və sənədlər əsasında formalaşdırılır? Nə İTS, nə də TƏBİB bununla bağlı Hesablama Palatasına məlumat təqdim etməyiblər. Maraqlıdır, deyilmi? 5 ildir ki, icbari sığorta ilə məşğul olan qurumlar sığorta haqqını necə müəyyən etdiyini açıqlaya bilmir.

Gəlirlərin idarə olunmasındakı səriştəsizlik özünü xərclərin müəyyən edilməsi və icrasında da göstərib. Belə ki, İTS və TƏBİB-in hesablatlarında 2023-2024-cü illər üçün 2 milyon 393,2 min manat və 2 milyon 850,3 min manat xərc nəzərdə tutulub. Ancaq bu vəsaitlərin 81,1% və 78,5%-i icra olunub.

2023-cü ilin may ayına qədər TƏBİB Agentliyin yaratdığı və tabeliyinə verilən dövlət səhiyyə sisteminə daxil olan tibb müəssisələrinin idarə edilməsini və bu sahədə nəzarəti həyata keçirən qurum kimi təyin edilib. Son illərdə isə inzibati islahatlar aparılaraq TƏBİB müstəqil bir qurum kimi müəyyənləşdirilib. Ancaq buna baxmayaraq, Agentliyin saxlanma xərclərinin 2%-lik yuxarı həddi dəyişməz qalıb. Yəni TƏBİB müstəqilləşdikdən sonra da Agentliyin saxlanılması üçün əvvəlki qədər vəsait ayırılıb.

Hesablama Palatasının açıqlamasında o da qeyd olunur ki, qanunvericiliyin tələblərinin düzgün tətbiq olunmaması vergi və icbari ödənişlərin təkrar nəzərə alınmasına səbəb olub. Nəticədə tibbi xidmətlərin tarifləri 26% çox hesablanıb. İstifadə olunan avadanlıqların dəyəri isə bir sıra hallarda alış qiymətlərindən daha yüksək göstərilib. Bəzi tibbi məsrəflər isə tariflərdə təkrar nəzərə alınıb. Bu da öz növbəsində, bəzi xidmətlər üzrə tariflərin artımına səbəb olub.

İndisə gələk icbari tibbi sığorta vəsaitlərinin bəlli klinikalara yönəldilməsi məsələsinə. Toplanmış audit sübutları ilə, eləcə də bir neçə tibb müəssisəsində aparılan yoxlamalar TƏBİB-in tabeliyində olan tibb müəssisələrinin maliyyələşmə mexanizminin sığorta prinsiplərinə uyğun təşkil edilmədiyini aşkara çıxarıb. Beləliklə, aydın olub ki, 2023-2024-cü illərdə cərrahiyə əməliyyatların, xüsusilə dəyəri daha yüksək olan əməliyyatların əsas hissəsi, o cümlədən dəyəri 5000 manat və ondan artıq olan əməliyyatların 90%-dən çoxu özəl tibb müəssisələrində icra edilib:

“Agentliklə özəl tibb müəssisələri arasında bağlanılmış müqaviləyə əsasən tibb müəssisəsi göndəriş vərəqəsi olduğu hallarda sığortaolunanlara Xidmətlər Zərfində nəzərdə tutulmuş tibbi xidmətləri göstərmək hüququna malikdir. Audit olunan illərdə tibb müəssisəsinə vətəndaşlar tərəfindən müayinə və müalicə üçün birbaşa müraciət olunduğu və müvafiq göndəriş verilmədiyi halda Agentlik 14 sayda tibb müəssisəsinə 2 ildə 4 milyon 273,6 min manat vəsait ödəyib". Maraqlıdır, göndəriş verilmədiyi halda, bu qədər vəsait niyə və hansı əsasla ayrılıb?

Adıçəkilən qurumlarda satınalmalar məsələsi ilə də bağlı ciddi nöqsanlar aşkarlanıb. Maraqlıdır ki, iki ilin yekununa görə, satınalmaların 70%-i ilin son iki rübündə keçirilib. Olmaya, xərclər həddən çox nəzərdə tutulduğundan ilk 6 aydan sonra rəhbərlik xeyli artıq vəsiat qaldığını görüncə, onu necə “icra etmək” barədə düşünüb və satınalmaların həyata keçirilməsi qərara alınıb?

O da maraqlıdır ki, 2 ildə 277 satınalma keçirilib, həmin satınalmalar nəticəsində 757 136,3 min manat dəyərində müqavilə bağlanılıb. Bütün satınalmaların 43%-i bir mənbədən keçirilsə də, bağlanmış müqavilə məbləğinin cəmi 6,7%-i bu satınalma metodunun payına düşüb. Yəqin ki, burada da geniş şərhə ehtiyac yoxdur.

Çünki satınalmaların planlanması, satınalma prosedurları və satınalmaların il daxilində rüblər üzrə bölgüsündə yol verilmiş nöqsanlar, alınmış malların sifarişçiyə vaxtında çatdırılmaması, bağlanmış müqavilələrin icra faizlərinin bəzən çox aşağı olması, anbarda mal qalıqları olduğu halda həmin malların təkrar alışı, həmçinin 1 il ərzində eyni məhsulun eyni şirkətdən müxtəlif qiymətlərə, həm də real qiymətindən baha alınması özlüyündə çox mətləblərdən xəbər verir.

Maraqlıdır, üzə çıxarılan və hüquqi məsuliyyət yaradan bu cür ciddi pozuntularla bağlı tədbirlər görüləcəkmi? ]]> Tibbi Sığorta və TƏBİB-lə bağlı dəhşətli faktlar - Təsdiqləndi